काठमाडौँ । नेपालीहरूको प्रिय पर्व तिहारको पहिलो दिन आज शुक्रबार धनतेरस (धनत्रयोदशी) पर्व देशभर हर्षोल्लासका साथ मनाइँदै छ । आजको दिनलाई दीपावलीको किनमेल र नयाँ वस्तु घर भित्र्याउने सबैभन्दा शुभ साइतका रूपमा लिने गरिन्छ ।
धार्मिक मान्यता अनुसार आजकै दिन समुद्र मन्थनबाट हातमा अमृत कलश लिएर आरोग्यका देवता भगवान् धन्वन्तरिको उत्पत्ति भएको थियो । यसै अवसरमा धनकी देवी लक्ष्मी र धन्वन्तरिको आराधना गरी सुख, शान्ति र निरोगी जीवनको कामना गर्ने परम्परा छ ।
भाँडाकुँडा र सुनचाँदी खरिद गर्ने परम्परा :
धनतेरसमा तामा, पित्तल, काँसका नयाँ भाँडा तथा सुन, चाँदीका गहना र सिक्का खरिद गर्ने विशेष आकर्षण रहन्छ । साथै माटोको पालामा कमलको आसनमा विराजमान लक्ष्मी माताको तस्बिर, कौडी, सिङ्गो धनियाँ किनेर घर ल्याउँदा स्थायी रूपमा लक्ष्मीको बास हुने शास्त्रीय मान्यता छ । आज किनेका वस्तुलाई लक्ष्मीपूजाका दिन विशेष रूपमा पूजिन्छ ।
यमराजको सम्झनामा दीपदान :
आज साँझबाट यमपञ्चकको विधिवत सुरुआतसँगै यमदीपदान गरिन्छ । यमराज र यमुनाको स्मरण गर्दै घरको मुख्य प्रवेशद्वारमा दक्षिण दिशा फर्काएर बत्ती बाल्ने प्रचलन छ । यस अनुष्ठानले परिवारका सदस्यहरूको दीर्घायु र अकाल संकट नाश हुने विश्वास गरिन्छ ।