काठमाडौँ । संयुक्त राज्य अमेरिकाको मध्यावधि निर्वाचनको ताजा परिणामले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उनको सत्तारूढ रिपब्लिकन पार्टीलाई दशकौँयताकै ठूलो राजनीतिक बज्रपात दिएको छ । अमेरिकी मतदाताहरूले ट्रम्प प्रशासनका नीतिप्रति तीव्र असन्तुष्टि जनाउँदै संसद्का दुवै सदन (प्रतिनिधिसभा र सिनेट) को पूर्ण नियन्त्रण विपक्षी डेमोक्र्याटहरूको हातमा सुम्पिदिएका छन् ।
सन् २०२४ को राष्ट्रपतीय निर्वाचन जितेर दोस्रो पटक ह्वाइट हाउस प्रवेश गरेका ट्रम्पका लागि यो मध्यावधि चुनाव जनमत संग्रहसरह थियो । तर चुनावी नतिजाले ट्रम्पको व्यक्तिगत लोकप्रियता र उनको प्रशासनको दिशामाथि अमेरिकी जनताले कठोर असहमति जनाएको पुष्टि गरेको छ ।
प्रतिनिधिसभा र सिनेट दुवैमा रिपब्लिकनको लज्जास्पद हार :
निर्वाचन परिणामअनुसार प्रतिनिधिसभामा रिपब्लिकन पार्टीको हिस्सा ५०.६ प्रतिशतबाट घटेर करिब ३६ प्रतिशतमा झरेको छ । बाँकी रहेका २५ सिटमा जिते पनि अधिकतम ४२ प्रतिशतभन्दा माथि जाने सम्भावना छैन । सिनेटतर्फ पनि डेमोक्र्याटहरूले ५४ सिटसहित स्पष्ट बहुमत सुरक्षित गरिसकेका छन् भने रिपब्लिकन ४४ सिटमा खुम्चिएको छ । संसद्का दुवै सदनमा पकड गुमेपछि ट्रम्पको बाँकी कार्यकाल पूर्णरूपमा अपाङ्ग (ल्यामडक) बन्ने निश्चित भएको छ ।
टेक्सासमा निर्वाचन क्षेत्र पुनर्निर्धारणको दाउ उल्टियो :
मध्यावधि निर्वाचनअघि रिपब्लिकन पार्टीले लाभ लिने उद्देश्यले टेक्सास लगायतका राज्यहरूमा निर्वाचन क्षेत्र पुनर्निर्धारण (गेरीम्यान्डरिङ) गरेको थियो । टेक्सासका ३८ सिटमध्ये डेमोक्र्याटले जितेका ५ सिट खोस्ने रिपब्लिकनको योजना थियो । तर नतिजा ठिक उल्टो आयो; डेमोक्र्याटहरूले आफ्ना ४ सिट जोगाए मात्र होइन, रिपब्लिकनको थप २ सिट उल्ट्याएर आफ्नो संख्या १४ पुर्याए । यसले रिपब्लिकनको गढमै जनमत तीव्र रूपमा डेमोक्र्याटतर्फ सरेको देखाएको छ ।
हिस्पानिक र महिला मतदाताको आक्रोश :
सन् २०२४ मा ट्रम्पलाई जिताउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका हिस्पानिक समुदाय यसपटक पूर्ण रूपमा डेमोक्र्याटतर्फ फर्किएका छन् । आप्रवासन तथा भन्सार निकाय (आईसीई) द्वारा हिस्पानिक बस्तीहरूमा गरिएको निर्मम धरपकड र छापाले यस समुदायमा आक्रोश जन्माएको थियो । सर्वेक्षण अनुसार ७५ प्रतिशत हिस्पानिकहरूले आईसीईको ज्यादतीलाई प्रमुख चुनावी मुद्दा बनाएका थिए । हिस्पानिक बाहुल्य ५० क्षेत्रमा डेमोक्र्याट उम्मेदवारको मतान्तर ३१.२ प्रतिशतसम्म पुग्यो ।
महँगी, इन्धनको मूल्य र इरान युद्धको असर :
अमेरिकी नागरिकहरूको दैनिक जीवनसँग जोडिएको महँगी नियन्त्रण गर्न नसक्नु र सन् २०२६ को फेब्रुअरीमा सुरु भएको इरान युद्धमा अमेरिका संलग्न हुनु ट्रम्पको पराजयको मुख्य कारण बन्यो । युद्धका कारण इन्धन (पेट्रोल र डिजेल) को मूल्य आकासिँदा बजार महँगी अनियन्त्रित भयो । ७५ प्रतिशतभन्दा बढी मतदाताले युद्धलाई आफ्नो मतदान निर्णयको कारक मानेका थिए । पराजयपछि रिपब्लिकन उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले स्वयं स्वीकार गरेका छन्, ‘हामीले निर्वाचन हार्नुको प्रमुख कारण नै युद्ध हो ।’