महालक्ष्मीको आराधना र जाग्रामसँगै बडादसैँको औपचारिक बिदाइ, आज कोजाग्रत पूर्णिमा मनाइँदै

काठमाडौँ । नेपालीहरूको सबैभन्दा ठूलो सांस्कृतिक उत्सव बडादसैँ आज आश्विन शुक्ल पूर्णिमा अर्थात् कोजाग्रत पूर्णिमाका दिन सम्पन्नताकी अधिष्ठात्री देवी महालक्ष्मीको उपासना गर्दै विधिवत् विसर्जन गरिँदैछ । घटस्थापनादेखि सुरु भएको नवरात्र तथा विजयादशमीको टीका-प्रसाद आदानप्रदान गर्ने शृङ्खला आजको पूर्णिमासँगै विसर्जन हुने गर्दछ ।

धार्मिक मान्यताअनुसार कोजाग्रत पूर्णिमाको रात महालक्ष्मीले धर्तीको परिक्रमा गर्दै जाग्राम बस्ने साधकहरूलाई धन, धान्य र समृद्धिले परिपूर्ण बनाउने वरदान दिने गर्दछिन् । यसै अवसरमा सनातन धर्मावलम्बीहरूले साँझपख घरघरमा दीप प्रज्वलन गरी भजन-कीर्तन र जाग्राम बस्ने गर्छन् । आजको दिन दशैँघरमा प्रतिस्थापन गरिएका जमरा पवित्र जलाशयमा विसर्जन गर्ने परम्परा छ ।

यस रात पकाइएको खीरलाई शीत र चन्द्रमाको किरणमा राखेर भोलिपल्ट अमृत स्वरूप सेवन गर्ने पुरानो संस्कार पनि कायमै छ । यता भक्तपुरस्थित नवदुर्गा पीठमा राष्ट्रप्रमुखद्वारा पूजाअर्चना गर्ने राजकीय परम्परा रहेको छ भने पोखराको तालबाराही मन्दिर तथा काठमाडौँको स्वयम्भूमा विशेष दीप प्रज्वलन गरी श्रद्धालुहरू दर्शनमा जुट्ने गर्दछन् ।

तराई–मधेशका मैथिल समुदायमा आज नवविवाहित ज्वाइँलाई पान, मखानसहित पाहुर पठाउने तथा पासा खेल्ने मौलिक रमाइलो गरिन्छ । कोजाग्रत पूर्णिमासँगै सनातन परम्पराअनुसार एक महिना लामो आकाशदीप प्रज्वलन र कात्तिकस्नानको विशेष धार्मिक अनुष्ठानको समेत शुभारम्भ हुने गर्दछ ।